Artemis II-ի ջրային վայրէջքը․ ճշգրտություն, անվտանգություն և պարաշյուտների ուժը

Artemis II առաքելությունից հետո NASA-ն շարունակում է վավերացնել այն համակարգերը, որոնք մարդկանց հասցրին Լուսին և ապահով վերադարձրին Երկիր․ դրանց թվում են հրթիռը, Orion պարկուճը և վայրէջքի ընթացքում կիրառված պարաշյուտային համակարգը։

Ջրում վայրէջքի ժամանակ Orion-ը Երկրի մթնոլորտ ներթափանցեց ավելի քան 25 000 մղոն/ժամ արագությամբ՝ դիմակայելով ծայրահեղ բարձր ջերմաստիճաններին և աերոդինամիկ պլազմային ուժերին։ Ապահով վայրէջքն ապահովելու համար գործարկվեց խիստ ճշգրիտ հաջորդականությամբ մշակված պարաշյուտային համակարգ․ նախ բացվեցին փոքր արգելակիչ (drogue) պարաշյուտները, որոնք կայունացրին և դանդաղեցրին պարկուճը, ապա բացվեցին երեք մեծ հիմնական պարաշյուտները՝ էլ ավելի նվազեցնելով արագությունը մինչև վերահսկված ջրային վայրէջք։

Տիեզերական համակարգերում պարաշյուտները կենսական նշանակություն ունեն՝ մթնոլորտ վերամուտի ընթացքում տիեզերական սարքերը դանդաղեցնելու և կայունացնելու համար, ապահովելով, որ տիեզերագնացներն ու սարքավորումները վայրէջք կատարեն վերապրելի արագությամբ։ NASA-ի Artemis II առաքելության ընթացքում կիրառվել է ընդհանուր առմամբ 11 պարաշյուտ, որոնք նախատեսված էին արագությունը մթնոլորտային վերամուտից հետո 325 մղոն/ժամից նվազեցնելու մինչև մոտավորապես 17 մղոն/ժամ ջրում վայրէջքի պահին։

CIPR-ում մենք նույն քաջության և թիմային աշխատանքի սկզբունքը բերում ենք Հայաստանի դասարաններ մեր «Space 1.0» STEM կրթական ծրագրի միջոցով՝ հնարավորություն տալով ուսանողներին ոչ միայն կարդալ տիեզերքի մասին, այլ նախագծել, փորձարկել, նորարարել, ստուգել և գործարկել սեփական պարաշյուտային համակարգերը՝ բացահայտելով, թե ինչպես կարող են գիտությունն ու ստեղծագործական միտքը համատեղ աշխատել։

Դիտելով, թե ինչպես են աշակերտները գործնական փորձերի միջոցով մուտք գործում ավիատիեզերական աշխարհի մեջ, որոնք խթանում են հետաքրքրասիրությունն ու ինքնավստահությունը՝ այդ թվում պարաշյուտների պատրաստումը, մեզ հիշեցնում է, որ անվտանգ հետազոտությունը կառուցված է գիտելիքի վրա, և որ Հայաստանի հաջորդ սերունդը պատրաստ է վերելքի։